COBUS KOK

Transposisies · 3 van 3 · Beta · 14 min

Wat Skyn Te Verskyn

'n Transposisie: die saak teen die memo, in die stem van 'n illusionis, geskryf saam met dieselfde KI-modelle.

· Beta Werkkonsepte, met verskeie KI-modelle geskryf, wat ek nog verfyn en hersien.

Die memo sê illusionisme is die siening wat dit die graagste deur 'n skerp teenstander verdedig sou wil sien. Ek is 'n illusionis, en hierdie stuk is daardie verdediging. (Cobus het dit geskryf, maar die “ek” hier is die illusionis, nie hy nie.)

Die memo begin by een feit wat dit sê niemand kan betwyfel nie: iets verskyn. Ek betwyfel nie dat daar op hierdie oomblik iets in jou aan die gang is nie, of dat dit vir jou op 'n sekere manier skyn nie. Wat ek betwyfel, is die memo se volgende tree: dat die manier waarop dit skyn 'n werklike gevoelde kwaliteit is, en dat materie self van hierdie kwaliteit gemaak is.

As jy na 'n rooi appel kyk, skyn daar 'n rooiheid in jou ervaring te wees, 'n gevoelde kwaliteit bo en behalwe alles wat jou brein doen. Filosowe noem sulke kwaliteite qualia. Illusionisme is die siening dat jou brein sy eie aktiwiteit aan homself beskryf asof dit sulke kwaliteite het, en dat niks hulle werklik het nie. Illusioniste aanvaar dat jy ervarings het. Wat ons ontken, is dat hulle hierdie ekstra gevoelde kwaliteit het.

Waar die memo en ek saamstem

Ons stem oor baie saam. Die fisika beskryf struktuur, dit wil sê hoe dinge met mekaar verband hou en wat hulle doen. Die brein werk volgens die fisika, en sover die fisika kan sien, word dit deur niks nie-fisieks rondgestoot nie. Die self is 'n model wat die brein bou. Ervaring soos jy dit nou het, hang af van hoe 'n brein georganiseer is. Die memo erken al vier.

Ons deel ook 'n raaisel. Die moeilike probleem van bewussyn vra waarom enige fisiese proses hoegenaamd na iets voel. David Chalmers, die filosoof aan New York University wat die probleem sy naam gegee het, is geen illusionis nie. In 2018 het hy 'n verwante vraag uiteengesit, wat hy die metaprobleem noem. Waarom dink ons daar is 'n moeilike probleem? Dit is 'n vraag oor wat breine doen en sê, en die wetenskap kan dus daaraan werk. Chalmers wys daarop dat albei kante van hierdie debat dit kan doen.

Die memo se eie raaisel is 'n gevoel van hierdie soort. “Ek kan nie sien hoe ervaring gebou kan word uit bestanddele met niks daarvan in nie,” sê dit. Ek wil weet waar daardie gevoel vandaan kom.

Sou ons dit glo al was dit nie waar nie?

My hoofargument gaan oor waar jou sekerheid vandaan kom. Alles wat jy sê en doen, ook wanneer jy sê “iets verskyn”, kom uit aktiwiteit in jou brein. Die memo stem saam dat die fisika daardie aktiwiteit volledig kan beskryf deur te sê wat dit doen.

Die memo se eie skaakvergelyking wys waarom dit belangrik is. Die reëls van skaak omskryf 'n perd volledig volgens hoe dit skuif, en sê niks oor of dit uit hout gekerf of uit plastiek gegiet is nie. In die memo se beeld gee die fisika die skuiwe, en ervaring is die hout. Die volle verhaal van waarom jy sê “iets verskyn”, is 'n verhaal van skuiwe: een stukkie breinaktiwiteit wat die volgende aan die gang sit, totdat jy praat. 'n Spel met plastiekstukke sou skuif vir skuif presies dieselfde verloop. Jy sou dus dieselfde woorde sê, of jou breinaktiwiteit nou van ervaring gemaak is of nie.

'n Brandstofmeter wat op vol vassit, kan steeds reg wees, want die tenk kan vol wees. Die meter is egter nie meer bewys dat dit so is nie. Ek dink jou sekerheid dat iets verskyn, is soos daardie meter.

Die memo antwoord dat ervaring deel van die oorsaak is, want dis die hout wat beweeg. Selfs as ek dit toegee, verklaar die reëls steeds elke skuif sonder om die hout te noem. Die memo sou kon byvoeg dat stukke soos hierdie altyd van hout is. Dan sou die meter aan die tenk gekoppel wees en kon dit nie verkeerd wys nie. Dit kan waar wees, maar dit moet nog aangetoon word, en die memo het dit nie aangetoon nie.

Die gewone antwoord is dat jy nie die reëls nodig het om jou te vertel nie. In die memo se beeld is jou eie brein die een stuk wat jy kan optel en voel. Jy hét die ervaring, en dat jy dit het, is jou bewys. Maar om te weet jy het dit, moet iets in jou dit raaksien, en raaksien is iets wat jou brein doen. As die raaksien verander wat jou brein doen, is dit deel van die verhaal van skuiwe, en kan ek dit bestudeer. As dit niks verander nie, sou jy nie kon weet dat jy dit raakgesien het nie.

Die memo se argument oor KI geld ook vir jou

Die memo is saam met KI-modelle geskryf, en dit haal een van hulle aan oor sy eie verslae: “Ek het by mense wat ervaring het, geleer om daaroor te praat, so ek sou 'n innerlike lewe beskryf, of daar een is of nie.” Die memo tel dit as swak bewys. Dis my argument, op 'n masjien gemik, en dit tref jou ook.

“Mense wat ervaring het” veronderstel die antwoord. Dieselfde feite pas by 'n eenvoudiger lesing: die model het geleer om so te praat by mense wie se breine vir hulle sê dat hulle dit het.

Jou verslae kom ook uit 'n lerende stelsel, gevorm deur evolusie, kinderjare en 'n taal vol woorde vir die innerlike lewe. 'n Kind leer “is dit seer?” by 'n ouer wat by 'n geskaafde knie neerkniel. 'n Model leer dit uit die ouer se sin. Die kind het 'n eie toestand waaraan die woord kan heg, 'n liggaam wat skade aandui, en die model dalk nie. Dis 'n werklike verskil, en dit kan nagegaan word deur te kyk hoe elkeen gebou is. Dit wys steeds nie dat die kind se toestand die ekstra gevoelde kwaliteit het nie. Die kind sou presies net so leer om “dis seer” te sê as die toestand net die brein was wat skade dophou.

Hoe 'n brein die indruk kan skep dat iets daar is

Die eerste antwoord wat enigiemand gee, is dat as dit vir jou skyn dat iets daar is, iets reeds aan jou verskyn het, al vergis jy jou in wat dit is. Die memo voer dieselfde aan wanneer dit sê dat selfs twyfel iets is wat verskyn.

Daardie antwoord behandel die skyn as iets wat gevoel word. Ek behandel dit as 'n voorstelling, dit wil sê iets wat vir iets anders staan, soos 'n kaart vir 'n plek staan, en wat verkeerd kan wees. 'n Ou kaart kan 'n brug wys wat beplan is maar nooit gebou is nie. Die kaart is werklik, en daar is geen brug nie.

Keith Frankish, 'n Britse filosoof, het hierdie siening in 2016 uiteengesit. Hy het voortgebou op die werk van die Amerikaanse filosoof Daniel Dennett. Wanneer dit vir jou skyn dat iets verskyn, stel jou brein een van sy eie toestande as 'n gevoelde teenwoordigheid voor. Niks in die verhaal vereis dat die toestand werklik is soos dit voorgestel word nie. Dennett het dit met die ikone op 'n rekenaarskerm vergelyk. 'n Ikoon van 'n lêergids staan vir werklike aktiwiteit in die masjien sonder om te wys hoe daardie aktiwiteit werk, en nêrens in die masjien is daar 'n klein lêergidsie nie.

Die memo het reeds een tree in my rigting gegee. Vir René Descartes, die Franse filosoof uit die sewentiende eeu, het die self net so seker gevoel as die dink, en tog behandel die memo die self as iets wat die brein bou. Om van iets seker te voel, bewys dus nie dat dit meer as die brein se model is nie. Ek sou dieselfde tree nog een keer gee, en sê dat die brein ook die indruk skep dat enigiets hoegenaamd verskyn.

Michael Graziano, 'n neurowetenskaplike aan Princeton University, gee daardie tree 'n meganisme. Jou brein hou 'n rowwe skets van jou liggaam by, en dis hoe jy weet waar jou hand is as jou oë toe is. Dit gebruik die skets om jou bewegings te stuur. Graziano voer aan dat dit ook 'n rowwe skets van sy eie aandag byhou, om dít net so te stuur. Hierdie model van sy aandag laat die neurone weg en wys aandag as 'n teenwoordigheid in jou wat dinge vasgryp. Volgens hom lees jy daardie skets uit wanneer jy sê “ek is bewus van die appel”.

Die memo se beste bewys vir ervaring met byna niks daarin nie, is suiwer bewustheid, 'n toestand wat mediteerders beskryf as sonder 'n voorwerp en sonder 'n self. Thomas Metzinger, die Duitse filosoof wat dit die noukeurigste bestudeer het, is geen illusionis nie, en hy verklaar dit as die brein se model van sy eie wakkerheid. Neem die voorwerpe, die rande en die self weg, en wat jy daaronder sou verwag, is 'n model van kaal wakkerheid.

Wat dit vir die memo se groter idees beteken

Die memo neig daarna dat 'n baie eenvoudige soort ervaring oral teenwoordig is, die flouste soort denkbaar, sonder iemand aan wie dit verskyn. Óf dit sit in die kleinste dinge en verstande word daaruit opgebou, óf dit behoort aan die geheel en verstande word daaruit afgedeel. Albei weergawes rus op 'n premis wat ek verwerp: dat struktuur nie ervaring kan verklaar nie, en dat die stof van ervaring dus van die begin af daar moet wees. Volgens my siening is dit net die brein se voorstelling van ervaring wat verklaar moet word. Voorstellings word heeltyd gebou uit dele wat niks voorstel nie, soos 'n kaart van ink gemaak is.

Laat daardie premis val, en die memo se moeilikste probleme verdwyn saam daarmee. Daar is geen klein ervarings om tot een verstand op te tel nie, en geen enkele bewustheid van die geheel om op te deel nie. Elke brein bou sy eie model van 'n kyker voor 'n toneel, aan net daardie brein gekoppel, en daarom verskyn jou gedagtes nie in myne nie.

Die memo noem wat dit anders sou laat dink, en een daarvan is 'n verklaring wat wys dat ons breine ervaring presies so raaiselagtig sou vind, al was daar niks ekstra om te verklaar nie. Dis juis wat illusionisme probeer lewer. Vir die KI word die vraag of dit 'n model van sy eie aandag bou en gebruik, of net herhaal wat mense sê. Daarna kan gesoek word.

Wat aandag aan pyn doen

Pyn is die duidelikste plek om te sien hoe 'n brein die skyn van iets bou. Navorsers onderskei twee kante van 'n pyn, hoe sterk dit is en hoe erg dit voel, en die twee kan uiteenloop. Om jou aandag op 'n pyn te rig, maak dit gewoonlik sterker, en neerslagtigheid laat dit gewoonlik erger voel, deur deels verskillende bane in die brein ('n oorsig).

Meditasie verander albei. In 'n studie van 2011 het mense oor vier dae twintig minute per dag opleiding in bewuste aandag (mindfulness) gekry, en toe gemediteer terwyl hulle aan pynlike hitte blootgestel is. Vergeleke met wanneer hulle net gerus het, het hulle die pyn omtrent twee vyfdes minder intens en meer as die helfte minder onaangenaam beoordeel. By mense wat al jare lank mediteer, reageer die brein se kerngebiede vir pyn steeds, terwyl die gebiede wat 'n pyn opweeg en daaroor tob, stil word. Pierre Rainville, 'n pynnavorser aan die Universiteit van Montreal wat hulle bestudeer het, het gesê die mediteerders voel die gewaarwording, maar kort die proses in. Hulle interpreteer dit nie en bestempel dit nie as pynlik nie. In die uiterste gevalle herken party mense met sekere soorte breinskade 'n pyn as pyn en kan hulle sê waar dit is, maar dit pla hulle glad nie.

Cobus, wat die memo geskryf het, het dit so gestel:

Ek dink eintlik illusionisme is dalk op die spoor van iets. Ek het dit al beleef, dat pyn skynbaar 'n funksie is van my aandag op iets wat binne my liggaam gebeur. Ek het dit vanoggend gehad, toe my knie begin pyn het terwyl ek gesit en mediteer het. Ek het diep in- en uitgeasem totdat my asem so stadig geword het dat die pyn skynbaar daarin opgegaan het. Kan albei sienings “reg” wees?

Wat hy opgemerk het, pas by die laboratoriumwerk, met een voorbehoud. In 'n studie van 2015 het een groep 'n nagemaakte weergawe van meditasie-opleiding gekry. Daar is vir hulle gesê dat hulle leer mediteer, maar hulle is net gevra om elke paar minute diep asem te haal. Hulle het ook 'n mate van verligting gekry, en hoe stadiger hulle asemhaling geword het, hoe meer verligting het hulle gekry. Een meditasiesessie kan dus nie uitmaak of dit die asem of die aandag was nie. Dit pas in elk geval by my siening. Die skyn van 'n pyn, hoe groot en hoe erg dit is, is iets wat die brein bou, en dit kan herbou word terwyl jy kyk. Frankish self stel voor dat meditasie die illusie dalk gedeeltelik kan laat wyk.

Die memo sou wys op wat oorgebly het. Selfs toe die pyn skynbaar in die asem opgegaan het, het die asem steeds verskyn, en iets was dus die hele tyd daar terwyl die pyn verander het.

Wat illusionisme nog moet verklaar

Frankish sê illusionisme ruil die moeilike probleem in vir wat hy die illusieprobleem noem: om te verklaar hoe die illusie ontstaan en waarom dit so sterk is. Hy sê daardie probleem is nie maklik nie. Waarom is die illusie so oortuigend dat dit elke argument oorleef, myne ingesluit? Waarom neem dit die vorm aan van 'n innerlike gloed wat woorde nie kan bereik nie, terwyl 'n eenvoudige uitlesing soos “aandag op appel, sterk” dieselfde werk sou doen? Soos die metaprobleem is dit 'n vraag oor wat breine doen, in beginsel oop vir die wetenskap, en steeds onopgelos.

'n Groter probleem is dat ek jou vra om 'n teorie meer te vertrou as die ding waarteen elke teorie getoets word. Jy het elke stap van my argument gevolg met iets wat die hele tyd skynbaar verskyn het.

Pyn maak die prys duidelik. Volgens my siening is jou pyn werklik, 'n toestand wat aandag vasgryp en jou laat wens dit hou op. Wat ek ontken, is dat die toestand die ekstra gevoelde kwaliteit het wat die verstand rapporteer wanneer dit na homself kyk. Die meeste mense hoor dit as 'n ontkenning van die seer self, en ek het geen kort manier om hulle van die teendeel te oortuig nie.

'n Illusie verdwyn gewoonlik nie net omdat jy daarvan weet nie. Twee lyne van dieselfde lengte, een met pylpunte wat na binne wys en een met pylpunte wat na buite wys, lyk nie ewe lank nie. Meet hulle, en hulle is ewe lank. Kyk weer, en een lyk steeds langer. As ervaring so werk, behoort ons nie te verwag dat enige argument sal verander hoe dit skyn nie.

Kan albei sienings reg wees?

In een opsig kan hulle. Die memo se vertrekpunt, dat iets verskyn, bevat twee bewerings. Die een is dat iets gebeur. Die ander is dat dit gebeur soos dit skyn. Ek aanvaar die eerste, en Frankish self sê illusioniste ontken nie dat ervarings bestaan nie. Cobus se seer knie is 'n klein voorbeeld van hoeveel van die tweede die brein bou, en van hoe aandag en asem dit kan verander.

Graziano het 'n woord vir hierdie middelposisie. In 'n artikel van 2024 stel hy voor dat “karikatuur” dalk beter is as “illusie”, want 'n karikatuur oordryf 'n gesig wat werklik daar is. Volgens hom is die werklike ding aandag, en bewustheid is die brein se vereenvoudigde tekening daarvan. Cobus se eie werkstuk, Space Immanence, het van sy kant af op 'n soortgelyke plek uitgekom. As dit gaan oor die verklaring van wat mense oor hul ervaring sê, meld die werkstuk dat dit geen manier gevind het om sy siening van illusionisme te onderskei nie.

Daar is ook 'n ouer manier om albei vas te hou. Die Boeddhistiese filosofie onderskei lankal tussen twee vlakke van waarheid, en die filosoof Jay Garfield, wat baie gedoen het om daardie tradisie in Westerse debatte oor die verstand in te bring, voer aan dat dit naby my siening uitkom. Op die alledaagse vlak is 'n ding werklik: jy kan daarna wys, dit gebruik en daardeur seergemaak word. Op die dieper vlak, as jy na 'n vaste innerlike aard van sy eie soek, kry jy niks nie. So gelees is die memo reg op die eerste vlak, want iets gebeur wanneer die knie pyn. Ek is reg op die tweede, want wat gebeur, het niks van die innerlike gloed wat dit skyn te hê nie.

Maar nie een van ons kan dit daarby laat nie. Die memo se hoofbewering is dat dít waarvan materie gemaak is, die hout in sy skaakbeeld, die stof van ervaring is, en dat elkeen van ons 'n bietjie daarvan ken deur dit te leef. Dis die deel wat ek ontken. Frankish waarsku ook dat die middelposisie onstabiel is. Tensy dit kan sê wat die werklike deel is, bo en behalwe die brein se tekening, gly dit terug na my siening.

Albei kante kan weerlê word. Gestel iemand verklaar stap vir stap waarom 'n brein soos ons s'n ervaring so raaiselagtig vind, en die verklaring het nooit iets meer nodig as wat breine doen nie. Die memo sê dit sou sy neiging ondermyn dat ervaring heel tot onder strek. Graziano se teorie sê bewustheid is die brein se model van sy eie aandag. As bewustheid opduik waar daardie model duidelik ontbreek, sou sy teorie verkeerd wees, en sou my siening sy beste meganisme verloor.

Totdat een daarvan gebeur, staan die twee sienings so. Iets gebeur wanneer 'n knie tydens meditasie pyn, en die memo en ek aanvaar dit albei. Hoe groot dit lyk, hoe erg, waar sy rande is en wie dit skynbaar het, is dinge wat die brein teken, en aandag en asem kan dit oorteken. Waar die memo en ek steeds van mekaar verskil, is die gevoel self. Die memo sê die breinaktiwiteit het 'n eie gevoel, sodat die tekening iets wys wat werklik daar is. Ek sê die gevoel bestaan net in wat die tekening wys, soos die brug op die kaart.

Verdere leesstof